Niedawno otrzymałem z Estonii,od Pani Aili Kivistik z gospodarstwa Roogoja, sadzonkę winorośli Triumf (Triumph). Estończycy uprawiają ją w szklarniach oraz pod ciepłymi ścianami domów. Wiedzą, że jest to stara odmiana z Europy Zachodniej.
Według prof. Stanisława Zaliwskiego, autora rozdziału o winorośli w "Pomologii polskiej" (1952), odmianę tę wyselekcjonował w 1888 r. Ignacy Urbański, nauczyciel z Pleszewa w Wielkopolsce (wówczas w zaborze pruskim). Triumf był uprawiany w zachodniej Polsce, w Niemczech, w Szwecji i krajach bałtyckich. Nie mylą się więc Estończycy sądząc, że jest to winorośl z Europy Zachodniej.
Poniżej prezentuję fotografię małych listków, które pojawiły się kilka dni temu na małej sadzonce Triumfa z Estonii. Pragnę w tym miejscu bardzo serdecznie podziękować Pani Aili Kivistik za ten niezwykle cenny dla mnie prezent.
kt70

No gratuluję nabytku. Niestety nie ma w naszym kraju instytutu, który by zajmował się ochroną dawnych odmian. Może są i nowe lepsze ale musimy pamiętać o starych ale jarych... Jest to w jakiś sposób także część dziedzictwa, które należy zachować.
Pozdrawiam

Oj, jak już się pochwaliłeś, że masz tą odmianę, to nie będziesz mógł się odpędzić od chętnych na sztobry/sadzonki kiedy tylko będzie możliwe ich uzyskanie

Żeby nie być gołosłownym, to już ustawiam się w kolejce

Pozdrawiam,
Jakub

Życie kolekcjonera ciekawych odmian winorośli do łatwych nie należy. Kiedy, w ubiegłym roku, po raz pierwszy zaowocowała mi chardonnay, prowadziłem do niej każdego gościa, żeby przywitał się z honorami, a w reakcji słyszałem: ee u nas rosną większe (ontario). Na nic moje tłumaczenia, że chardonnay przy ontario, to jak chart przy pekińczyku. Dopiero, kiedy prowadziłem do deserówek, miny się zmieniały.
O odmianie Triumf pisał chyba Roman Myśliwiec w ampelografii. Nie wiem, czy nie ma czegoś wspólnego, z którąś z magdalenek.

Waldek

Macie może jakieś namiary adresowe w Pleszewie, gdzie możnaby szukać pozostałości po Urbańskim? Mógłbym się rozejrzeć przy okazji wizyty u rodzinki. Przydałyby się również wszelkie dane potrzebne przy identyfikacji.

_________________
fotograf-winoogrodnik-sadownik-amator

Święte słowa - musimy pamiętać o naszych starych ale jarych odmianach...
Jeśli chodzi o instytut, który takie badania podejmuje i miejmy nadzieję, że będzie je rozwijał, to widzę tutaj ISK w Skierniewicach, a w szczególności aktywność badawczą p. doktora hab. Jerzego Liska i jego współpracowników.
Myślę, że kolejnym krokiem powinno być sprowadzenie z Białorusi innej odmiany Ignacego Urbańskiego - Jadwigi. Posiadał ją w swej mińskiej kolekcji znany badacz winorośli prof. Romuald E. Łojko i zamieścił jej opis w swej ostatniej pracy wydanej w 2005 r. w Moskwie. Proszę zajrzeć pod adres: http://www.winnicepolskie.pl/index.php? ... &Itemid=74
Może ktoś z Szanownych Czytelników naszego winogronowego forum ma jakieś kontakty na Białorusi i zechce podjąć próbę zdobycia sadzonki lub sztobrów Jadwigi Urbańskiego? Może też ktoś uprawia tę odmianę w kraju?
Domyślam się, że z Białorusi będzie dość trudno coś sprowadzić, gdyż relacje między naszymi krajami nie są zbyt przyjazne i istnieje granica celna. Z Estonii było dużo łatwiej. Zresztą bardzo zaskoczyła mnie życzliwość i serdeczność pani Aili Kivistik, z którą korespondowałem w sprawie Triumfa.
kt70

Pomysł na szukanie śladów aktywności twórczej Ignacego Urbańskiego w jego mateczniku czyli w Pleszewie uważam za znakomity. Żałuję jednocześnie, że nigdy w tym wielkopolskim miasteczku nie byłem. Z pewnością pamiętają tam o słynnym winogrodniku. Na miejscowym cmentarzu zapewne zachował się jego grób, może też istnieje dom w którym mieszkał?
Już kiedyś wspominałem na forum o publikacji księdza Kazimierza Niesiołowskiego z 1938 r., w której znalazł się rozdział poświęcony I. Urbańskiemu. Proszę zobaczyć ten tekst tutaj: http://www.vinogrod.yoyo.pl/urbanski.htm
Może też w Pleszewie i okolicach rosną gdzieś przy ścianach starych budynków krzewy winorośli, które wyselekcjonował I. Urbański. Domyślam się, że ich dzisiejsi właściciele nie mają świadomości jak cenne kultywary posiadają.
Jeśli chodzi o źródła ikonograficzne czy raczej klucze do identyfikacji tych odmian to jest ich jak na razie niezbyt wiele. Estończycy zamieścili kilka fotografii odmiany Triumf na swoich stronach www. W najbliższym czasie postaram się znaleźć bezpośrednie linki do tych ilustracji i zamieszczę je tutaj.
Być może w zbiorach Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu posiadają jakąś dokumentację dot. odmiany Triumf, gdyż krzew ten uprawiał w swej kolekcji pracownik naukowy tej placówki śp. prof. Bolesław Sękowski. Opis Triumfa jego autorstwa znamy ze słynnej już polskiej ampelografii "101 odmian winorośli do uprawy w Polsce" (którą śp. B. Sękowski napisał wspólnie z p. Romanem Myśliwcem).
kt70

W nawiązaniu do powyższych informacji, chcę jeszcze dodać, że rysunek liścia odmiany Triumf został zamieszczony w wyżej cytowanej pracy B. Sękowskiego i R. Myśliwca na stronie 232.
Nie zamieszczę go jednak tutaj z obawy o konsekwencje naruszenia praw autorskich. Jest to bardzo istotny klucz do identyfikacji tej odmiany I. Urbańskiego.
kt70

Aby wyobrazić sobie Pleszew z czasów Ignacego Urbańskiego, warto spojrzeć na stronę http://www.pleszew.pl/?m=galeria&dzial=4
Zamieszczono tam galerię fotografii miasta z przełomu XIX i XX wieku. Na kilku z nich można zaobserwować winorośl porastającą południowe ściany budynków (np. plebanii, klasztoru, dworca kolejowego).
kt70

Oczywiście nie dyskredytuje tutaj pracy ISK oraz prof. Liska bo mają oni niemałe zasługi dla winorośli w Polsce, ale widzę że prace nad kolekcjami pomologicznymi (w tym i ampelograficznymi) w Polsce dopiero się rozkręcają. Tu rysuje się wielkie zadanie dla kolekcjonerów amatorów (sorry za taka nazwę), żeby póki nie powstaną wielkie państwowe kolekcje zachowywali dla potomnych co się da. KT, wielkie dzięki za Twoja pracę.

Dziękuję za miłe słowa, lecz dotychczas nic jeszcze nie uczyniłem. Zasługę mają tu autorzy strony www.winnicepolskie.pl, którzy zaprezentowali fotografię Triumfa z gospodarstwa Roogoja w artykule pt. "Zaduszkowe wspominki". Skorzystałem z zamieszczonego tam adresu estońskiej witryny i napisałem do właścicielki gospodarstwa p. A. Kivistik prośbę o przysłanie mi sadzonki tej odmiany.
Triumfa zamierzam na razie uprawiać w dużej donicy na tarasie, w słonecznym miejscu. Zimować będzie w chłodnym ganku. Mam nadzieję, że będzie rosnąć dobrze. Jeśli tylko będzie można pobrać troszkę łozy (może już pod koniec najbliższej jesieni) - to oczywiście będę dzielił się nią z Szanownymi Kolegami z naszego forum, w pierwszej kolejności z tymi, którzy przekazali mi bezinteresownie swoje sadzonki i sztobry.
Jeśli ktoś pragnie pozyskać szybciej sadzonkę lub sztobry tej odmiany I. Urbańskiego, proszę pisać bezpośrednio do Estonii do pani Aili Kivistik, właścicielki gospodarstwa Roogoja. E-mail dostępny jest na stronie internetowej ogrodu Roogoja: http://www.hot.ee/roogoja/
Z tego co wiem, gospodarze ogrodu Roogoja zainteresowani są wymianą uprawianych przez nich kultywarów na rosnące u nas, zwłaszcza te wcześniej dojrzewające. Posiadają w swej kolekcji szereg dawnych odmian europejskich (np. Magdalenkę Królewską, Magdalenkę Andegaweńską, Black Hamburg i inne). Interesuje ich również literatura w języku polskim (i innych) dot. uprawy winnego krzewu.
kt70

Widzę, że masz dużą wiedzę o tej odmianie, tak więc zapraszam do uzupełnienia: http://www.winogrona.org/index.php?title=Triumf

Zaciekawiła mnie także wspomniena przez Ciebie Magdalenka Królewska - wiesz może coś o tej odmianie?

Ja również ostatnio zacząłem się rozglądać za starymi odmianami, i puki co pobrałem(już po tych mrozach -20 st.) sztobry jakiejś NN Vinifery rosnącej przy ganku starego domu na obrzeżach miasta. Ukorzeniły się ładnie 5/6sztuk i ładnie wychodzą z pąków(zdjęcia zamieszczę trochę później). Ostatnio mam na oku również rosnące rzy domu stare krzewy o różowych owocach(muszę złapać właściciela i pobrać sztobry, oraz dowiedzieć się conieco o nich).

Pozdrawiam,
Jakub

Magdalenkę Królewską znam niestety tylko ze zdjęć i rysunków. Pisali o niej w swych pracach S. Zaliwski, B. Sękowski i R. Myśliwiec (może też inni autorzy).
Informacje w katalogu odmian niech uzupełniają inni, którzy dobrze znają problematykę uprawy poszczególnych kultywarów winorośli i mają niezbędną wiedzę z zakresu pomologii, ampelografii i dyscyplin pokrewnych ("eksperci" i "mistrzowie"). Mnie brakuje doświadczenia w tej materii, jestem początkującym "przedszkolakiem" w zakresie ogrodnictwa.
kt70

Na Górnym Śląsku, który do 1922 r. był pod panowaniem niemieckim czy raczej pruskim, uprawiano sporo ciekawych odmian winorośli. Niemcy i Ślązacy (ale też Wielkopolanie) dbali o swoje ogrody, pielęgnowali we właściwy sposób drzewa i krzewy. Ta wysoka kultura agrarna została w późniejszej, ponurej epoce w znacznym stopniu zniszczona. Dobrze, że jeszcze zachowało się tam sporo starych okazów, w tym krzewów winorośli. Warto je ratować. Niech nadal zdobią ogródki i ściany domów. W Małopolsce nie ma takiego bogactwa dawnych odmian jak na Śląsku (niestety), chociaż i tutaj można coś ciekawego czasem odnaleźć. Nie ukrywam, że mnie najbardziej intryguje winnica kamedulska na Bielanach w Krakowie. Może w końcu tam dotrę jeszcze tej wiosny.
Jestem Koledze bardzo wdzięczny za sztobry dwóch odmian, które otrzymałem w zeszłym roku. Przezimowały w wilgotnym piasku a teraz ukorzeniają się na parapecie. Wypuściły już pierwsze listki.
kt70

Miło, że się rozwodzicie nad starymi odmianami, ale niestety tylko do kolekcjonerskich winniczek się one nadają.
Tak samo jak stare samochody. Czy ktoś z was ma w swojej kolekcji Syrenę, albo Fiata 125p???
Niestety nowe wypiera stare i taka jest kolej rzeczy.
Przypominam, że w latach jak uprawiano te odmiany na naszych terenach nie było jeszcze u nas mączniaka rzekomego i nie było takiego nasilenia szarej pleśni. Więc jak dla miernej jakości krzaka mam przeprowadzić w roku 12-16 oprysków aby się pochwalić starą odmianą to dziękuję z góry.
Ale pomysł muzeum winoroślowego mi się podoba - takie coś na wzór muzeum techniki. Tylko kto coś takiego założy i ilu ludziom będzie się chciało to odwiedzać? (poza nami oczywiście)

_________________
Wino czyni ubogiego bogatym w fantazje,
a bogatego biednym w rzeczywistość.
_____________________________
Pozdrawiam - Grzesiek